اعتیاد به اینترنت چیست؟
مفهوم اعتیاد به اینترنت هنوز تعریف دقیق و واحدی ندارد و محققان و صاحبنظران در این زمینه دیدگاههای متفاوتی ارائه کردهاند. اصطلاحاتی مانند «استفاده بیش از حد»، «استفاده مشکلدار»، «وابستگی به اینترنت» و «آسیب شناختی استفاده از اینترنت» همگی به جنبههای مختلف این پدیده اشاره دارند و توسط پژوهشگران و متخصصان روانشناسی مطرح شدهاند. در میان کلینیک، ارزیابی رفتارهای مرتبط با اینترنت و سنجش میزان وابستگی افراد به آن، با هدف ارائه راهکارهای درمانی و پیشگیری از آسیبهای روانشناختی انجام میشود تا سلامت روان و کیفیت زندگی مراجعان حفظ گردد
1. نظر یانگ در مورد اعتیاد به اینترنت
"یانگ" آن را به عنوان یک الگوی استفاده خوانده است که باعث اختلال در کنترل تکانه ها و عملکرد می شود.
2. نظر گلدبرگ و بلاک در مورد اعتیاد به اینترنت
"گلدبرگ" و پس از آن "بلاک"، مفهوم را به این صورت تعریف کردند که اعتیاد به اینترنت، رفتارهای اجباری مربوط به هرگونه فعالیت آنلاین هستند که می تواند باعث برهم خوردن و اختلال در زندگی روزانه فرد شوند و درنهایت علائم اضطراب اجتماعی، ضعف و دروغ را به همراه دارند.
جمع بندی نظریه گلدبرگ و بلاک
اما چیزی که در تمام نظریه ها مشترک است، بحث عوارض و مضرات شدید این اعتیاد می باشد. در واقع گفته می شود که برخی از علائم و عوارض اعتیاد به مواد در اعتیاد به اینترنت (اعتیاد رفتاری) نیز دیده می شود. به همین دلیل توصیه بسیار جدی داریم که به سرعت به دنبال درمان این اختلال در خود و اطرافیان باشید.
برای دریافت مشاوره سریع کلیک کنید
چگونه اعتیاد به اینترنت مشخص می شود؟
برای این منظور ارزیابی ها و تست های متفاوتی وجود دارند، اما معروف ترین روش های تشخیص 3 روش ذیل هستند. هر کدام از آن ها روند و تعیین نمره خاص خود را دارند که کارشناسان بر آنها واقف اند.
3 تا از روش های تشخیص اعتیاد به اینترنت
1. تست اعتیاد به اینترنت یانگ (YIAT)
2. روش IADQ
3. مقیاس اعتیاد به اینترنت چِن (CIAS)
عواقب منفی به اعتیاد اینترنت
از معایب اصلی اعتیاد به اینترنت میتوان ضعف جسمانی خستگی در طی روز و چاقی و
اضافه وزن و مشکلات رایجی در رعایت رژیم غذایی اشره کرد.از جمله تاثیرات منفی
اعتیاد به اینترنت میتوان به بد خلقی و ایجاد مشکلات در روابط روزانه,
رابطه عاطفی و کاری میتوان اشاره کرد.
برای مشاوره با متخصصین میان کلینیک به صفحه تیم متخصصان ما مراجعه کنید.
موارد رایج از تاثیرات منفی اعتیاد به اینترنت
- مشکلات رژیم غذایی مثل پرخوری عصبی
- چاقی و اضافه وزن
- ضعف و خستگی در روز
- اختلال خواب و بیداری های شبانه
- کابوس
- ضعف ایمنی
- کاهش بینایی
- تاثیر منفی بر روابط اجتماعی، خانوادگی، عاطفی و کاری
- اضطراب و ترس
موارد حاد از تاثیرات منفی اعتیاد به اینترنت
- افسردگی
- وسواس
- هراس اجتماعی
- افکار خودکشی
- اسکیزوفرنیا
- پرخاشگری
- استفاده از الکل
روش های موثر درمان اعتیاد به اینترنت
از جمله روش های موثر برای درمان اعیتاد به فضای مجازی و اینترنت میتوان به گزینه های زیر اشاره کرد:
- درمان بین فردی (Interpersonal therapy
- گروه های حمایتی (Support Groups)
- درمان رفتاری-شناختی (CBT)
1. درمان بین فردی (Interpersonal therapy):
در این روش، درمان بر افزایش روابط بین افراد و تعامل
اجتماعی با خانواده، دوستان نزدیک و دیگر افراد جامعه به صورت
حقیقی متمرکز است.
برخی از مداخلات آن به این شرح است: تشویق به نفوذ و ارتباط، وسیع کردن
راهکارهای ارتباطی، مدلسازی، نقش آفرینی (Role-Play).
2. گروه های حمایتی (Support Groups):
گروه های پشتیبانی ممکن است در درمان اعتیاد به اینترنت مفید باشند. این گروه های حمایتی باید به کار گرفته شوند تا به معتادان اینترنتی در دستیابی به حمایت کافی جهت درمان کمک کنند. علاوه بر این، مشاوره زوج درمانی می تواند بخشی ضروری برای بهبودی در بین معتادان اینترنتی باشد که روابط زناشویی و خانوادگی آنها تحت تأثیر منفی قرار گرفته است.
3. درمان رفتاری-شناختی (CBT):
این روش از موثرترین روش های درمانی موجود در ترک اعتیاد به اینترنت می باشد. در این درمان علاوه بر اینکه روش های مقابله ای ارائه می شود، به افراد کمک می شود تا عادات و وابستگی های خودشان را ترک کنند.
مدت زمان اجرای درمان رفتار شناختی
به طورمعمول مدت زمان اجرای درمان CBT سه ماه (12 جلسه هفتگی) است. روند کاری در این روش به این صورت است که ابتدا الگوی استفاده از اینترنت مراجع شناسایی می شود و سپس برای اصلاح آن برنامه ریزی انجام می گیرد. می توان در این راه از فعالیت های غیر رایانه ای روزانه نیز بهره گرفت.
3 مرحله اصلی در درمان اعتیاد به صورت رفتار شناختی یا CBT
به صورت کلی میتوان درمان با روش رفتار شناختی یا CBT رو به سه مرحله و روش اصلی تقسیم کرد.
اصلاح رفتار:
در مرحله اول سعی بر اصلاح رفتارها و شرایط خاص موجود داریم که در این شرایط کنترل تکانه ها با مشکل روبرو هستند. این اصلاح برای کنترل استفاده اجباری از اینترنت و کاهش زمان آن استفاده می شود. در این مرحله باید به رفتارهای رایانه ای و غیر رایانهای توجه شود.
برای مثال: اصلاح وابستگی به پورنورگرافی در فضای اینترنتی یک رفتار رایانه ای محسوب می شود، در حالیکه استفاده از فعالیت های روزانه بدون نیاز به اینترنت برای کمک به درمان، رفتار غیر رایانه ای هستند. ممکن است رفتارهای غیر رایانه ای نیز نیاز به اصلاح داشته باشند. مثلا نیاز است که فرد دوباره با تعامل اجتماعی مناسب به جامعه بازگردد و روابط را از سر بگیرد.
بازسازی شناختی:
در این مرحله از درمان، روشهای زیادی از جمله ارزیابی نوع اختلال، روشهای حل مسئله، تکنیکهای مقابله، مدل سازی، گروه پشتیبانی و نظارت بر خود اندیشی استفاده می شود. در اینجا شناخت های ناسازگار مراجع دسته بندی می شود.
برای مثال: آنها با استفاده از خودپنداره هایی مانند: "من تو دنیای واقعی هیچی نیستم! هیشکی منو تحویل نمیگیره ولی تو اینترنت برای خودم برو بیایی دارم" یا "من مردم اطرافمو دوس ندارم، چون اونا قدر منو نمیدونن"، در مورد شرایط قضاوت می کنند. این تفکرات تحریف شده که از تفکر "همه یا هیچ" می آیند، باعث تشویق و ترغیب بیشتر فرد معتاد به سمت استفاده بیشتر از دنیای آنلاین می شوند.
در این مرحله از درمان اعتیاد به اینترنت، درمانگر افکار شخصی که گرایش به مواد مخدر دارد را زیر میکروسکوپ قرار می دهد و معتاد با بازنویسی تفکرات منفی، خود را به چالش می کشد. درمانگر کمک می کند که مراجع عقلانیت و اعتبار این تفاسیر را دوباره ارزیابی کند.
برای مثال: معتادی که از بازی های اینترنتی برای ایجاد عزت نفس استفاده می کند، درک خواهدکرد که استفاده از اینترنت صرفا برای ارضای نیازهای برآورده نشده در زندگی واقعی خود است. وقتی معتادان از الگوهای تفکر اشتباه خود آگاه شوند، به چالش کشیدن این افکار را شروع می کنند.
* مراجعین همیشه به راحتی اعتیاد خود و لزوم به ترک آن را قبول نمی کنند، به همین دلیل مشاوره و کار با این افراد فقط برعهده متخصصین روان درمان است.
کاهش آسیب ها:
در مرحله سوم از CBT، درمانگر عوامل مرتبط با توسعه اعتیاد را در نظر می گیرد. مثلا موقعیت اجتماعی، شرایط شخصی، شغلی و روانشناختی از جمله این عوامل هستند. به این معنی که فرد معتاد پس از ترک و قطع وابستگی، باید بتواند به سطح عملکردی مناسب در جنبه های زندگی برسد.
آنها فقط با انجام ندادن دوباره این رفتارها می گویند که: "تمام، ما خوب شده ایم"، اما درمانگر باید توجه کند بازیابی و توانبخشی دوباره عملکردی بسیار مهم است. قبلا گفته ایم که معتادان به اینترنت وابسته می شوند، زیرا راهکاری فوری و قابل قبول برای جلوگیری از مشکلات روانی یا موقعیتی است. در واقع اینترنت به دنیایی خیالی تبدیل می شود که می تواند آنها را از مشکلات دور کند.
برای دریافت مشاوره سریع کلیک کنید
شنسایی مشکلات اساسی در اعتیاد به اینترنت و درمان آن
این مرحله برای شناسایی مسائل همزیستی در زندگی معتادان به اینترنت استفاده می شود (یعنی شناسایی و درمان مشکلات اساسی روانپزشکی همزمان با استفاده از دارو). این کار بر روی درمان تشخیص دوگانه همراه افسردگی، اضطراب یا اختلال وسواس فکری-عملی متمرکز است که در بین معتادان اینترنتی و همچنین اعتیاد همزمان به الکل یا مواد مخدر شایع می باشد.
تمرکز اصلی در جلسات درمانی مرحله کاهش آسیب ها،
افزایش آگاهی نسبت به موضوعاتی است که منجر به استفاده بیش از
حد اینترنت می شود. مراجعین ترغیب می شوند تا در تنظیم معالجه، انتخاب اهداف و
ارائه راهکارهای مفید مشارکت کنند. معتادان برای یافتن راه های سالم برای
مقابله با احساس عزت نفس پایین تلاش می کنند و علاوه بر این برای کنترل استرس
شغلی، روش های موثرتر مدیریت استرس را نیز یاد می گیرند.
برای مطالعه بیشتر به صفحه مقالات مراجعه کنید.
نتیجه گیری نهایی
زمانی که با اعتیاد به اینترنت، عواقب بسیار مضر آن و روش های درمان اعتیاد به اینترنت آشنا شدیم و می دانیم که روانشناسان به راحتی به ما کمک می کنند، چرا باید بیشتر از این با این معضل زندگی کنیم؟ در میان کلینیک جدیدترین متدهای درمانی با طی تمامی مراحل انجام می گیرد و به شما توصیه می کنیم که با مشاورین و متخصصان موفقیت ارتباط برقرار کنید و از خدمات متنوع آنها بهره مند شوید.